Harry Mulisch scheen er ook wel eens last van te hebben. ‘Ik heb zelfs moeite om een brief te schrijven’, bekende de meester-schrijver eens in een interview. Dus zelfs de groten kampen weleens met een writers block. Een goede oplossing hiervoor is ‘automatisch schrijven’. En daarmee doel ik niet op een Jomanda-achtig spiritueel schrijven met een Gids, maar gewoon schrijven zonder na te denken. Zoals Marilyn Monroe dat ook weleens deed om haar angsten en jeugdtrauma’s aan het papier toe te vertrouwen.

De godfather van Écriture automatique is de Franse dichter en essayist André Breton. In 1924 liet hij de wereld kennismaken met het fenomeen. Toen verscheen zijn Manifest van het Surrealisme (Frans: Manifeste du Surréalisme). Daarin legde Breton de grondbeginselen voor het surrealisme en omschreef hij bovendien zijn ervaringen met het automatisch schrijven. Breton ging vrij ver in zijn experimenten: hij schreef onder hypnose en liet zich ’s nachts een paar keer wakker maken om vervolgens meteen op te schrijven wat hij dacht. De surrealistische ingrediënten van het automatisch schrijven zijn volgens Breton (vrij vertaald): zonder controle van de rede, vrij van iedere esthetische of zedelijke vooringenomenheid in woord en geschrift, de wezenlijke werking van het denken tot uitdrukking te brengen.

Heel mooi allemaal, maar wat is nou het voordeel? Dat is allereerst een razendsnel gevuld blad. Bij de uitvoering van een schrijfopdracht spelen veel zaken mee, zoals het doel en de randvoorwaarden van de opdracht. Deze afwegingen vormen soms een barrière om van start te gaan. Automatisch schrijven geeft je de vrijheid om je niet druk te maken over randvoorwaarden. Zo geef je de onbewuste en interessante ideeënstroom die je hebt de kans om op gang te komen. Je zult dan aan het einde van je schrijfwerk versteld staan over je eigen werk, waarin je origineel materiaal kunt terugvinden. En die elementen kun je weer goed gebruiken bij het ordenen van je uiteindelijke schrijfwerk, naar de wensen van je opdrachtgever.

Vandaag is rood…

Zit je nu nog steeds naar de cursor te staren? Probeer het automatisch schrijven zelf uit!

Benodigdheden:

• Een papier en een pen of een toetsenbord.
• Een rustige omgeving.

Voorbereiding:

• Ga comfortabel zitten.
• Richt je aandacht op jezelf en je gedachten.
• Vul je geest met alles wat je over het onderwerp kunt vinden. Dompel jezelf erin onder. Wees creatief. Schrijf je over kaas, zet dan een bordje kaas naast de computer of hijs jezelf in een kaaspak. Zuig het onderwerp in je op totdat je méér dan genoeg informatie hebt.
• Neem een rustpauze waarin je niet teveel nadenkt. Je hersenen broeden ondertussen door.
• Ga terug naar je plek, haal diep adem en laat de woorden uit je stromen.

Aan de slag:

• Begin te schrijven zonder na te denken en zonder te stoppen. Laat de pen of het toetsenbord een loopje met je nemen.
• Stop pas als je denkt dat alle gedachten ‘op’ zijn.
• Hou even pauze en bekijk daarna je schrijfwerk.
• Waarschijnlijk zul je niet alles begrijpen, maar dat maakt niet uit. Gebruik de nuttige gedeeltes en orden deze naar wens.

Let op:

• Hou het tempo erin.
• Onderbreek het schrijfproces niet om na te denken of het allemaal wel klopt, ook qua grammatica en structuur. Vergeet de spellingregels, de logica en probeer uiteindelijk zelfs jezelf te vergeten.
• Loop je tegen een probleem aan, sla een regel over en ga gewoon verder.

Hoe vaker je oefent, hoe beter het gaat. Tekstblog daagt je uit om in een reactie op dit artikel te oefenen met Écriture automatique. Ik doe zelf vast een voorzet.