Wat staat ons in 2009 te wachten?

vrijdag 16 januari 2009 18:23 “E-commerce kampt met zuinige shoppers”, kopte Emerce eind november 2008. Een week later bleek dat Sinterklaas online voor 170 miljoen euro aan speelgoed kocht, en dat meer dan een miljoen mensen voor het eerst via internet cadeaus kocht. Toch rijst de vraag wat 2009 zal brengen. Maken we ons onnodig zorgen? Of wordt dit het jaar van de grote shake out? En waar liggen de kansen?

‘Met gepast vertrouwen’ ziet Wijnand Jongen, directeur van Thuiswinkel.org, 2009 tegemoet. “Natuurlijk zijn we niet immuun voor de crisis”, zegt Jongen. “Maar we zijn wel veerkrachtig. Bovendien voelen we ons gesterkt door de toename van het consumentenvertrouwen in online verkoopkanalen.” Bemoedigende woorden.

Maar Henk Kok, directeur van het Platform Detailhandel Nederland, vindt het lastiger om stellige uitspraken te doen: “Met Sinterklaas waren de verkopen weer erg goed. Dat stemt positiever dan we bijvoorbeeld vorige week waren. Voor de Kerstverkopen verwachten we hetzelfde. Maar goed, december is geen goede graadmeter – dat is traditioneel een heel goede maand, terwijl januari meestal juist heel rustig is. Eigenlijk kunnen we pas na februari 2009 nauwkeurige voorspellingen doen.”

Groeimogelijkheden en kansen voor alle sectoren en branches

Thuiswinkel.org en Platform Detailhandel Nederland maken zich echter geen van beiden grote zorgen over 2009. “Natuurlijk zullen bepaalde sectoren, zoals de autobranche en woningmarkt, last hebben van een slechte economie”, zegt Kok. Maar ‘elk nadeel heb z’n voordeel’: als mensen twijfelen over het kopen van een nieuw huis, zullen ze misschien besluiten hun huidige huis op te knappen. En dat biedt weer kansen voor doe-het-zelfzaken. Kok wil er maar mee aangeven, dat er in elke sector of branche altijd wel groeimogelijkheden zijn. “Die 13e maand is niet ineens weg”, benadrukt hij. “Mensen hebben zo niet meer, dan toch genoeg bestedingsruimte.”
Shake out eigenlijk wel zo gezond

Jongen sluit zich daarbij aan: “Als de recessie doorzet, zullen plussen en minnen ontstaan. Consumenten passen zich aan aan de omstandigheden, zullen nog beter gaan kijken en vergelijken. Maar dat gebeurt nu ook al.”

Een recessie is dan ook geen echte bedreiging, vindt hij. Sterker nog, mocht het leiden tot een shake out in bepaalde sectoren, dan is dat misschien juist wel gezond. “Je ziet in sommige sectoren dat de markt in no time overspoeld raakt. Zodra het tij dan tegenzit, verliezen de ondoordachte, te snel opgezette initiatieven de strijd en moeten ze de deuren sluiten. Dat is prettig voor consumenten, want solide, doordachte concepten bieden sowieso meer toegevoegde waarde.”

Jongen adviseert winkeliers dan ook om te blijven focussen op kwaliteit, service en prijs. “Als die drie zaken in orde zijn, en je hebt een goede product/marktcombinatie, dan overleef je deze dip echt wel.”

Kansen voor 2009: online verkoop voor B2B én verandering consumentengedrag

Gertjan Schaefers, partner bij e-commercespecialist Eperium, wijst op de kansen die fabrikanten kunnen benutten als ze op creatievere manieren consumenten benaderen. “Ik verwacht dat fabrikanten inzien dat ze meer marge maken als ze zich rechtstreeks op de consument gaan richten. Dat deden ze offline al, met outlet- en brandstores. En ook voor business-to-business biedt rechtstreeks via internet aan klanten verkopen veel kansen.”

Jurriën Kerstholt van concurrent De Nieuwe Zaak ziet de verandering in consumentengedrag als belangrijke kans. “Consumenten winkelen veel doelgerichter”, zegt hij. “Internet is daar bij uitstek geschikt voor. Kijken, vergelijken en dan kopen. En bij dat vergelijken is prijs echt niet altijd de belangrijkste factor. Het gaat ook om gemak, service. Je geeft consumenten een middel om een keuze te maken.”

Cross channel: integratie van winkelstraat en online shop

En hoe zit het met de vermeende verschuiving van offline naar online? Is er überhaupt wel sprake van zo’n verschuiving? Kerstholt: “Nee, niet per se. Ja, de online omzetten stijgen harder dan offline. Maar uiteindelijk versterken de twee elkaar juist.” Zeker als ze niet naast en los van elkaar bestaan (multichannel), maar geïntegreerd worden (cross channel), betoogt hij. “Een succesvolle combinatie tussen de winkelstraat en de online winkel biedt de belangrijkste kansen voor 2009. Een goede webwinkel maakt beter oriënteren mogelijk. Natuurlijk, je kunt het product daar ook kopen, maar regelmatig zie je dat mensen het uiteindelijk in de fysieke winkel aanschaffen. Zo stuwt online dus ook de offline omzet op. Wij merken aan de hoeveelheid projecten die we hierop binnenkrijgen, dat onze klanten zich sterk bewust zijn van de kansen.”

Schaefers deelt Kerstholts geloof in de kracht van cross channel. Maar er komt wel een hoop bij kijken, weet hij. “Als ik in de 10 jaar dat Eperium bedrijven adviseert één ding heb geleerd, dan is het wel dat alles met alles samenhangt. Het gaat echt veel verder dan het inrichten van een gebruiksvriendelijke webshop, met een aansprekend design en soepel werkende software. E-commerce loopt horizontaal door alle processen in een bedrijf heen. Je moet goed nadenken over wat e-commerce betekent voor je kassasystemen, logistiek, voorraden, marketing, personeelsbezetting – noem maar op. Maar als je alles goed inricht, heb je een heel sterk wapen in handen om onzekere tijden door te komen.”

Boudewijn Bugter is communicatie- en internetadviseur, en directeur van Sabel Communicatie Den Haag. Dit artikel is gepubliceerd in het vakblad voor webwinkeliers, Twinkle.